Algemene beschouwingen

Voorzitter,

De begroting 2014 is de laatste begroting die door dit zittende college wordt aangeboden.

De afgelopen jaren hebben zich gekenmerkt door een ongekende recessie. Dat heeft zijn weerslag gehad op de begroting van onze gemeente. Ook de komende jaren zullen we hiervan de gevolgen nog ondervinden.
Terugkijkend kunnen we vaststellen dat we het in Asten nog niet zo slecht hebben gedaan, mede ook door de bezuinigingsoperaties zoals de kerntakendiscussie en de scenario-ontwikkeling welke hieraan hebben bijgedragen.
Daarnaast heeft de gemeente voorzichtig geopereerd en geen risico’s genomen.
De begroting die voor 2014 wordt aangenomen is wederom sluitend, maar het meerjarenperspectief laat een negatieve ontwikkeling zien.
De effecten van de meicirculaire zijn meegenomen in deze begroting, maar de effecten van de septembercirculaire en het herfstakkoord wat dit kabinet heeft afgesloten nog niet.
Hoewel hierover nog geen definitieve besluitvorming heeft plaatsgevonden, zullen de ombuigingen en de doorwerking hiervan naar het provinciefonds en gemeentefonds een negatieve uitwerking hebben voor de toekomst.
Gevreesd moet worden dat door verminderde Rijksinkomsten de meerjarenbegroting flink oplopende tekorten laat zien. In 2017 mogelijk meer dan zelfs 1.5 miljoen euro.

Een sluitende begroting presenteren in deze tijd en prognoses maken over de komende jaren is geen sinecure. Veel taken worden vanuit het Rijk overgeheveld met budgetten die aanzienlijk minder zijn, of met budgetten die op dit moment nog onvoldoende bekend zijn.
Met het overhevelen van bepaalde taken naar de gemeenten is op zich niets mis, maar lever hierbij dan wel passende budgetten zodat de kwaliteit gewaarborgd blijft.
Bovenstaande maakt duidelijk dat we in 2014 en verder opnieuw maatregelen moeten nemen om de tekorten vanaf 2015 om te buigen.
Het wordt steeds lastiger een sluitende meerjarenbegroting te presenteren. Een tweede bezuinigingsronde is daarom onontkoombaar. Dit is de harde kant.

Voorzitter, laat ik nu tijdens deze beschouwing ook eens inzoomen op de omstandigheden waarbinnen de financiële huishouding van de gemeente tot stand wordt gebracht, de andere kant.
Kenmerkend voor de afgelopen periode is het rustige politieke klimaat geweest waarin gewerkt is en veel tot stand is gekomen.
Leefbaar Asten heeft de afgelopen 9 jaar deel uitgemaakt van twee coalities. Wij zijn er trots op dat we een belangrijke bijdrage hebben kunnen leveren aan datgene wat er is gerealiseerd. Dat is niet gering…
De multifunctionele accommodaties in Heusden en Ommel zijn gebouwd, zeer belangrijke projecten voor de leefbaarheid van de beide kernen.
Er is een fietspad aangelegd langs de Gezandebaan, waardoor deze weg voor fietsers en toeristen veiliger is geworden. Volgend jaar start de aanleg van een fietspad langs de Meijelseweg.
De industriegebieden Molenakkers en ‘t  Hoogvelt zijn of worden opgeknapt. De voorbereidingen voor een nieuw industrieterrein aan de Stegen zijn in volle gang. Dankzij de centrumvisie hebben in het centrum van Asten belangrijke ontwikkelingen plaatsgevonden zoals o.a. de bouw van de nieuwe Midas en Gitsels.
Deze week starten we met de inrichting van onze huiskamer, het centrum waar het straks goed en gezellig verblijven is. Wij zijn er van overtuigd dat ons centrum regionaal uitstraling gaat krijgen.
Ook op sportgebied is het nodige gebeurd. De Schop is gerenoveerd. De diverse veldsportverenigingen hebben niet stil gezeten. Ook daar is of wordt veel gerealiseerd m.b.t. de huidige accommodaties. De verdere privatisering en het verbeteren van de sportgebouwen van Klimop, Oympia Boys en HCAS zijn belangrijke ontwikkelingen voor de toekomst.
We mogen concluderen dat de voorzieningen in Asten op een gewenst niveau zijn.
Dat alles met gelukkig nog relatief lage lokale lasten voor de inwoners en bedrijven.
In de  komende jaren moeten we dit zoveel mogelijk zien te behouden.
Het zal van iedereen veel inspanningen vragen om het minimaal gewenste niveau te borgen.
Ook op sociaal-cultureel terrein hebben we niet stil gezeten. Denk daarbij o.a. aan het museum, ontwikkelingen in het jeugddomein, de invoering van de wet werk-bijstand en de WMO.
Helaas hebben we het project Bloemenwijk niet kunnen afronden zoals wij dit hadden gewild.  Leefbaar Asten vindt het belangrijk dat de bewoners van de Bloemenwijk hun betrokkenheid bij dit plan verzilverd gaan zien en dit moet zeker tot uiting komen in het openbare gebied. Wij hopen dat basisschool Deken van Hout snel haar plannen gaat realiseren.

Voorzitter, we zijn in onze opsomming lang niet compleet geweest. We zouden nog wel even door kunnen gaan. Laten we echter een overstapje maken naar een ander thema;
Samenwerken, het credo van deze tijd.
De samenwerking met Someren heeft ons helaas niet gebracht wat wij er van verwachten.Er is veel energie gestoken in dit proces. Leefbaar Asten betreurt het dat dit niet tot een succes heeft geleid. Dit heeft grote gevolgen gehad voor de tot stand koming van deze begroting.
Onder het motto “een goede buur is beter dan een verre vriend” vindt Leefbaar Asten dat er blijvend geïnvesteerd moet worden in deze samenwerking daar waar zich dit voordoet.
Het borgen van hoogstaande voorzieningen in een verzorgingsgebied van 35.000 inwoners kan alleen gerealiseerd worden door gemeenschappelijke inspanningen.
Dit voorjaar heeft de raad zich uitgesproken over een nieuwe visie van samenwerken namelijk:”Koersen op eigen kracht in netwerken”.
Asten kiest hierbij binnen een netwerk waarin gemeentes, maatschappelijke organisaties, gemeenschappelijke regelingen en andere overheden zitten steeds voor de meest effectieve en efficiënte vorm.
Leidend hierin moet zijn het belang van de Astense burger. Dat moet tot uiting komen in zaken alsKostenreductie, Kwaliteit en verminderde Kwetsbaarheid.
De samenwerking tussen de zes Peelgemeenten in Peel 6.1 blijven we beoordelen op de hierboven genoemde drie parameters.
Het is goed om te constateren dat in de begroting nog geen te verwachte voordelen zijn opgenomen in tegenstelling tot menige buurgemeente die dat wel heeft gedaan.
Mogelijk moeten we zelfs rekening houden met kosten die in dit geval vaak vóór de baten uit gaan.
Wettelijk worden we gedwongen bepaalde samenwerkingsvormen aan te gaan zoals de omgevingsdienst en de regionalisatie van de brandweerzorg.
Helaas hebben we moeten constateren dat dit tot extra kosten leidt.
Een benadering op basis van de eerder genoemde drie K’s zou hier ook van toepassing moeten zijn. We vragen daarom aan het college zich tot het uiterste in te spannen om het tij alsnog te keren.
Onze fractie is er van overtuigd dat je met de toekomstige samenwerkingsvormen alleen de begroting niet sluitend gaat krijgen.We zullen er niet aan ontkomen om verder te bezuinigen. Ook zullen we niet ontkomen aan een beperkte verhoging van de lokale lasten.
We willen hierbij opmerken dat we wel onder het landelijke gemiddelde moeten blijven.
De inkomens van burgers staan in deze tijd ook behoorlijk onder druk. De stijging van de gemeentelijke lasten dienen daarom zoveel mogelijk beperkt te blijven.

Leefbaar Asten kiest voor een realistische benadering van de begroting 2014 en verder.
Hebben we dan geen nieuwe wensen voor de toekomst? Deze hebben we zeker, maar we kiezen nu voor een terughoudende opstelling.
Wel maken we één uitzondering voor de aanleg of het doortrekken van een fietspad aan de Floralaan aan de zijde van de Appelbuurt incl. het realiseren van een aansluiting naar het bestaande bedrijventerrein Nobis bij het politiebureau. Dit mede ook uit oogpunt van veiligheid doordat fietsers en voetgangers via het bedrijventerrein dan gemakkelijk en veilig het politiebureau en het Hotel aan de Nobisweg kunnen bereiken. Onze fractie heeft dit in commissieverband al aangekondigd  en we stelden toen ook vast dat andere fracties hier niet negatief tegenover stonden. Financiering van dit fietspad moet o.i. te halen zijn uit meevallers die ontstaan bij GVVP-projecten, deels uit de exploitatieopzet De Stegen en op basis van herprioritering. Wij dienen hiervoor een motie in en wij hopen dat deze gesteund wordt door de andere fracties.
Wij stemmen in met het huidige C-niveau onderhoud wegen. Een lager niveau zal op termijn leiden tot extra kosten. Wel vragen wij ons af of er geen differentiatie zou kunnen plaatsvinden b.v. op plaatsen in het buitengebied, waardoor dit een bezuiniging zou kunnen opleveren.

De leefbaarheid in ons dorp en een gezonde leefomgeving is in hoge mate bepalend voor het woongenot.
Leefbaar Asten maakt zich in toenemende mate zorgen over de leefomgeving in Zuidoost-Brabant.
In 2014 moeten alle veehouderijen voldoen aan de AMvB huisvesting veehouderijen.
Volksgezondheid is een belang voor iedereen.
Economische groei is echter ook van wezenlijk belang. Het één hoeft het ander niet te bijten. Initiatieven om de gezonde leefomgeving te verbeteren kunnen op onze volledige instemming rekenen. Wij accepteren geen projecten die bedreigend zijn voor de volksgezondheid.
De onlangs gepresenteerde bestuursopdracht gebiedsprofiel Heusden –Zuid over het plan van aanpak gebiedsgerichte aanpak fijnstofoverschrijding en onderzoek naar geur is een goed voorbeeld van een dergelijk initiatief.
Met betrekking tot de plattelandsontwikkeling willen wij nog het volgende opmerken; Het is bekend dat er in Asten een dassenpopulatie zit. Bij het ombouwen van het voormalige “Ei van Ommel”zijn er faunapassages aangelegd. Aanvullend hierop dienen er nog rasters aangebracht te worden. Wij verzoeken het college om hier het komend jaar aandacht aan te besteden. Dekking voor deze investering moet o.i. plaatsvinden  vanuit de gelden plattelandsontwikkeling.

Voorzitter, de toekomstige budgetten die beschikbaar zijn voor de inrichting van het sociale domein beslaan ongeveer 50% van de gemeentelijke begroting. Dat is substantieel.
In de komende jaren gaat er veel veranderen op het gebied van: werk en inkomen, jeugdzorg en in de ondersteuning en zorg in het dagelijkse leven. De regering  heeft aangekondigd hiervoor lagere budgetten beschikbaar te stellen dan tot nu toe om deze veranderingen door te voeren.
Leefbaar Asten vindt dat de budgetten die één op één overgeheveld worden voor de uitvoering van de diverse transformaties in het sociale domein hiervoor gereserveerd en ingezet moeten worden.
Wij maken ons namelijk  veel zorgen hoe we met beperktere budgetten die hiervoor door het Rijk beschikbaar worden gesteld een verantwoord beleid kunnen voeren.

Wij vinden dat lokale krachten optimaal gebundeld moeten worden. Zonder deze bundeling kunnen we niet iedereen de ondersteuning bieden die hij of zij nodig heeft.
Een mooi voorbeeld van de bereidwilligheid om lokale kracht in te zetten is de KBO.
In een recent overleg wat onze fractie had met deze organisatie werd dit beeld ook door hun herkent.
Zoals door hun treffend verwoord; het toegroeien van de drie K’s; kaarten, kienen en keuvelen naar de drie K’s; kwaliteit, kostenreductie en en verminderen van de kwetsbaarheid, getuigt van een heldere visie.
De participatiemaatschappij, de kantelinggedachte impliceert een terugtrekkende overheid, waarbij de zorg voor elkaar steeds meer op de voorgrond komt te staan.Het inrichten van zo’n maatschappij doe je met z’n allen en in hoge mate dichtbij.
Iedereen doet er toe.

Voorzitter,
Samenvattend concluderen wij:

– Dat er een  behoudend  financieel beleid moet worden gevoerd, temeer omdat we de echte gevolgen van de septembercirculaire en het herftstakkoord nog niet kennen.

– Dat er samenwerkingsvormen dienen te worden aangegaan en deze moeten worden beoordeeld op kwaliteit, kostenreductie en verminderde kwetsbaarheid.

–  Dat wij projecten steunen in de agrarische sector, die de volksgezondheid niet in gevaar brengen en wij dit kritisch blijven volgen.

–  Dat de stijging van de lokale lasten onder het landelijke gemiddelde blijft.

–  Dat mede  uit oogpunt van veiligheid het fietspad aan de Floralaan wordt doorgetrokken en we hebben aangegeven hoe dit o.i gefinancierd kan worden. Wij dienen hiervoor een motie in.

–  Dat differentiatie in het wegenonderhoud een bezuiniging kan opleveren en wij dit onderbouwd willen zien.

–  Dat we het college verzoeken het komend jaar aandacht te besteden aan de plaatsing van rasters t.b.v. de faunapassages op het voormalige “Ei van Ommel”

–  Dat de budgetten die beschikbaar komen voor de transformaties in het sociale domein alleen daarvoor worden ingezet.

Ten slotte spreek ik namens mijn fractie dank uit aan het ambtelijke apparaat, dat wederom op uitstekende wijze ondersteuning heeft geleverd aan het tot stand komen van deze begroting  en gaat over tot de orde van de dag.

Fractie Leefbaar Asten:
Ellen Berkers-Coolen
Maarten van den Boomen
Math Vankan
Rene van Dijk, burgercommissielid
John Knapen, burgercommissielid
Rudi Schleedoorn, burgercommissielid

 



background image